سفرۀ ایرانی در محتویاتش خلاصه نمیشود. به عبارت دیگر رؤیای سفرۀ ایرانی یا خواست و توقع ایرانیان از سفره تنها در غذای ایرانی منعکس نیست. گستردن و آراستن سفره و جمع کردن آن و نشستن کنار سفره نیز آدابی دارد. سفرۀ ایرانی در سرزندهترین و باصفاترین جای خانه و در میانۀ فرش ایرانی که القاءکنندۀ باغ و دشت و طبیعت است، گسترده میشود و چنین نیست که جای به خصوص و مجزا از فضای زنده و مهم خانه داشته باشد. سفرۀ ایرانی صدر و ذیل دارد. صدر نشستن معنای مشخصی دارد و اعتبارِ کسی که در آن جایگاه مینشیند را به دیگران میرساند. رؤیای احترام گذاشتن به میهمان با نشاندن او بر صدر سفره متجلی میشود و تواضع میزبان در بسنده کردنش به ذیل سفره منعکس است. بالا نشستن نشانۀ احترام و پست نشستن دال بر تواضع است. سفره در فرهنگ ایرانی ارج بسیار دارد؛ چنان که احترام به سفره اقتضا میکند که مورد بیاعتنایی قرار نگیرد؛ بنابراین، باید به موقع بر چیده شود. در گذشته بزرگِ سفره یا میزبان آخرین نفری بود که دست از طعام میکشید و به دنبال انصراف او از طعام، سفره نیز بر چیده میشد. پیداست که او نیز در خوردن طعام مراعات دیگران را میکرد تا همۀ میهمانان در فرصت کافی غذایشان را صرف کنند و در عین حال از این که صرف غذایشان به طول انجامیده احساس شرم نکنند.
بخشی از یادداشت سفرة ایرانی؛ وجهی از رؤیای فرهنگ ایرانی نوشته سید محمد بهشتی برای نشریه گیلگمش، تابستان 1395.
بخشی از نسخه ترمیم شده فیلم شطرنج باد -1355 به کارگردانی محمدرضا اصلانی و تهیهکنندگی بهمن فرمان آرا نسخه ترمیمشده فیلم «شطرنج باد» در سال 2020 توسط «سینماتک بولونیا» با حمایت مالی «بنیاد مارتین اسکورسیزی» و «بنیاد جرج لوکاس» و با کمک مالی بنیادهای فیلمی با همکاری «مؤسسه سینمایی بونوله» بازسازی شد.

دیدگاهتان را بنویسید